مقالات زیست شناسی

خانواده گربه سانان

 اين جانوران شباهت زيادي با گربه اهلي دارند جثه آنها كوچك نظير گربه  ويا بزرگ همانند ببر است افراد اين خانواده سري كوچك ،پوزه اي كوتاه ،گوشهاي نسبتاًكوچك چشمهاي درشت ودست وپايي كوتاه دارند هر چند كه تنها يوزاز نظر شكل بدن حالت پنجه ها وبعضي از عادات شبيه سگ سانان است.

اين جانوران در دستها به تعداد 5انگشت ودرپا ها4 انگشت دارند كه به  ناخنهاي بلند وتيزي ختم مي شوند اين ناخنها كه مهمترين اسلحه گربه سانان است قابل جمع شدن هستند وبراي جلوگيري از كند شدن ،درون قلابي قرار مي گيرد بنابر اين در رد پاي گربه سانان به استثناي يوز آثار ناخنها مشاهده نمي شد . پينه هاي فرم كف دست وپا كه اطراف آنها را هم احاطه كرده است قادرشان مي سازد .تا با كمترين صدا به طمعه خود نزديك شدند سيبيلها وساير موهاي بلند صورت به عصب ارتباط دارند وبراي لمس كردن اجسام ومسيريابي در شب نقش عمده اي به عهده دارند اين موها كه قابل حركت هستند مي توانند مانند چتر از هم باز شوند ودر جلوي صورت قرار بگيرند يا به صورت بچسبند . اكثر گربه سانان شب گرد هستند مردمك چشم كه روزها به شكل خط عمودي است در تاريكي به صورت كاملاً گرد در مي آيد وتمام سطح چشم را پر مي كند اين مكانيزم باعث مي شود كه سلولهاي پشت شبكه ضعيفترين نور را نيز جذب كند وباعث افزايش قدرت بينايي اين حيوانات در شب مي گردد

حس شنوايي گربه سانان نيز مانند بينايي آنان بسيار قوي است ولي حس بويايي متوسط است به همين دليل بر خلاف سگ سانان کمتر از روي بو طمعه خود را تعقيب مي کنند شکار معمولاٌ از طريق ماهرخ رفتن يا کمين کردن در مسير حيوانات همراه با ديدن وپريدن ناگهاني صورت مي گيرد موقعي که به گله اي از حيوانات که قدرت فرار ندارند برخورد مي کنند تعدادي از آنها را نابود مي سازند .

گربه سانان به استثناي شير ودر مواردي يوز ها به صورت انفرادي زندگي مي کنند قلمرو خود را به وسيله ادرار ومدفوع وخراشيدن درختان مشخص مي کنند .

در فصل جفت گيري ،نروماده در کنار هم ديده مي شوند زمان جفت گيري چند دقيقه طول مي کشد وبر خلاف سگ سانان نروماده به هم قفل نمي شوند . اکثر گونه هاي گربه سانان بزرگ قادر به جفت گيري با هم وتوليد مثل هستند در بعضي از باغ وحشها ،ببر نر با شير ماده،شير نر با ببر ماده،وپلنگ نر با شير ماده جفت گيري وتوليد مثل کرده اند

به علت کم شدن طمعه شکار بي رويه با استفاده از طمعه مسموم وتخريب زيستگاه نسل اکثر گربه سانان ايران در معرض خطر نابودي است

 ارزش اقتصادي :

گربه سانان در کنترل جمعيت جوندگان، خرگوشها، علفخواران وازبين بردن حيوانات پير وعليل نقش عمده اي به عهده دارند در مناطقي که شمار گربه سانان کاهش يافته است جمعيت جانوران مضر خصوص خرگوش وجوندگاني نظاير موش وحشي افزايش يافته است.پوست بعضي از گربه سانان بسيار با ارزش وگران قيمت است برخي از اين جانوران خساراتي به دا مداران مي رسانند كه در مقايسه با منافع اين حيوانات بسيار ناچيز است خانواده گربه سانان در ايران شامل 10 گونه است كه دو گونه آن منقرض شده است.

 گربه وحشي   Felis catus(F.silvestris)

 مشخصات : از اجداد گربه اهلي است وشباهت زيادي به آن دارد ومي تواند با گربه اهلي جفت گيري و توليد مثل کند به رنگهاي متفاوتي از پلنگي ،راه راه،‌ مشکي تا خاکستري روشن مشاهده مي شود اين تغيير رنگ مشکي زيادي به نوع زيستگاه وگاهي جفت گيري با گربه هاي اهلي دارد معمولاٌدر دو طرف بدن 12 نوار اريب تيره مشاهده مي شود که ممکن است بصورت نقطه چين تقليل يافته ويا به کلي محو شده باشند معمولاًدر قسمت پايين تر از زانو وآرنج دو نوار قهوه اي روشن تا سياه دارد اغلب گربه هاي وحشي از گربه هاي اهلي به علت داشتن دم نسبتاٌ کوتاهتر،کلفتر وپشمالوتر که داراي حلقه هاي مشابه هم با نوک سياه است مشخص مي گردند . قسمت زير بدن به رنگ سفيد تا کرم است گربه هايي که از مناطق جنگلي وبوته زارها زندگي مي کنند شباهت زيادي به گربه اهلي دارند با توجه به نزديکي يا دوري آنها نسبت به اماکن مسکوني مي توان آنها را وحشي يا اهلي ناميد

اندازهها :طول وسر که 45 تا 80 سانتيمتر ،و دم 25 تا 39 سانتيمتر ،ارتفاع 30 تا 40سانتيمتر وزن 5/1تا 8کيلو گرم.           

 زيستگاه :اکثر زيستگاه هاي ايران اعم از جنگلي ،کوهستاني. مرتفع ،استپي ، بياباني، نزديك اماکن مسکوني

...

دان لود:

http://www.khaalefer.com/87/BANK/B%20(26)/file/87264.htm